Explore UCD

UCD Home >

IR40210

Academic Year 2026/2027

Teangeolaíocht na Gaeilge (IR40210)

Subject:
Irish
College:
Arts & Humanities
School:
Irish, Celtic Stud & Folklore
Level:
4 (Masters)
Credits:
10
Module Coordinator:
Dr Connor McCabe
Trimester:
Autumn
Mode of Delivery:
On Campus
Internship Module:
No
How will I be graded?
Letter grades

Curricular information is subject to change.

Scrúdóidh na mic léinn teanga na Gaeilge i gcomhthéacs leathan na teangeolaíochta. Foghlaimeoidh siad faoi cheisteanna móra a bhíonn ag teangeolaithe a dhéanann taighde ar an nGaeilge, agus tiocfaidh siad i dtaithí ar chomparáid a dhéanamh idir an nGaeilge agus teangacha eile an domhain. Moltar go mbeidh cur amach áirithe ag an mac léinn ar bhunchoincheapa na teangeolaíochta roimh thosnú sa mhodúl seo.

Ní cheadaítear úsáid na hIntleachta Saorga Giniúnaí (Generative Artifical Intelligence) i gcomhair aon phíosa de chuid mheasúnú an mhodúil seo, cé go bhfuil cead ag mic léinn úsáid a bhaint as uirlisí eagarthóireachta (amhail spell- nó grammar-checkers) atá bunaithe ar an Intleacht Shaorga níos ginearálta. Tá an-tábhacht ag baint le forbairt na smaointeoireachta criticiúla agus scileanna um struchturú argóintí/anailíse i gcomhthéacs na teangeolaíochta sa mhodúl, rud a bhíonn lárnach don scrúdú, agus goideann úsáid na hISGin croí-dheiseanna lárnacha uimpi sin ón mhac léinn. Is féidir go n-iarrfaidh an comhordaitheoir comhrá leis an mac léinn chun a gcur amach ar an obair atá curtha isteach acu, agus scileanna/coincheapa ábhartha, a scrúdú, agus is féidir go mbeidh tionchar aige seo ar an ngrád a mbronnfar ar an obair.

About this Module

Learning Outcomes:

Ag deireadh an mhodúil, má théann siad i ngleic leis na léachtaí, plé sa rang, an léitheoireacht, agus an measúnu, beidh na mic léinn in ann:

1. Smaointeoireacht chriticiúil theangeolaíoch i leith na Gaeilge a chur in iúl.

2. Sonraí a bhailiú chun comparáid chórasach a dhéanamh idir chanúintí na Gaeilge, agus idir an Ghaeilge is teangacha eile.

3. Dul i ngleic le hanailís agus litríocht teangeolaíochta ar bhonn neamhspleách chun a gcuid eolais/tuisceana a fheabhsú.

Indicative Module Content:

Is féidir go leasófar ábhair bheachta na seachtainí le linn an trimeastair, ach seo thíos a chlúdófar sa mhodúl:

Seachtain 1 - Plé maidir leis an eolas teangeolaíochta atá ag baill an mhodúil cheana féin
Seachtainí 2-4 - Cúrsaí fuaime (an fhoghraíocht, an fhóineolaíocht) agus taighde/scoláireacht ábhartha
Seachtainí 5-7 - Cúrsaí morfachomhréire (an mhoirfeolaíocht, an chomhréir) agus taighde/scoláireacht ábhartha
Seachtainí 9-11 - Cúrsaí na sochaí (an tsochtheangeolaíocht, an éagsúlacht, an idé-eolaíocht) agus taighde/scoláireacht ábhartha
Seachtain 12 - Plé ranga maidir leis na haistí a bheifear tar éis dréachtú

UNESCO highlights a set of key competencies that support individuals in their development and support society in achieving the UN Sustainable Development Goals (SDGs). UCD has adapted these competencies and is combining them with others to form a general framework of learning competencies. This module will help you develop the competencies below to the levels specified. 
Learning Competency Additional Information Level

Critical Thinking

The ability to question norms, practices and opinions; to reflect on one’s own values, perceptions and actions. Proficient

Systems Thinking

The ability to recognize and understand relationships; to analyse complex systems; to think of how systems are embedded within different domains and different scales; and to deal with uncertainty. Proficient

The United Nations identified seventeen Sustainable Development Goals (SDGs) as core to the 2030 Agenda for Sustainable Development, and UCD contributes in general to SDG 4 Quality Education. Further SDGs explored within this module if relevant are listed below. A scale of 1 - 5 indicates the extent to which the SDG is covered.


 

Student Effort Hours:
Student Effort Type Hours
Lectures

22

Autonomous Student Learning

178

Total

200


Approaches to Teaching and Learning:
Cuirfear saineolas agus scoláireacht faoi bhráid na mac léinn ag an gcomhordaitheoir agus/nó aoichainteoirí ó sheachtain go chéile. I gcásanna ábhartha, bainfear triail as modhanna taighde/anailíse. Leagfar béim ar phlé idirghníomhach sna seimineáir seachtainiúla le linn an téarma.

Requirements, Exclusions and Recommendations

Not applicable to this module.


Module Requisites and Incompatibles
Incompatibles:
IR30090 - Teangeolaíocht na Gaeilge


 

Assessment Strategy
Description Timing Component Scale Must Pass Component % of Final Grade In Module Component Repeat Offered
Assignment(Including Essay): Scríobhfar aiste 3000 focal ina bpléifidh an mac léinn ceist taighde faoi leith maidir leis an nGaeilge. Week 12 Graded No
50
No
Exam (In-person): Scrúdú scríofa ina léireofar saineolas maidir le hábha(i)r an mhodúil End of trimester
Duration:
2 hr(s)
Graded No
50
No

Carry forward of passed components
Yes
 

Resit In Terminal Exam
Summer Yes - 2 Hour
Please see Student Jargon Buster for more information about remediation types and timing. 

Feedback Strategy/Strategies

• Feedback individually to students, on an activity or draft prior to summative assessment
• Feedback individually to students, post-assessment

How will my Feedback be Delivered?

Pléifear an dul chun cinn leis an aiste le linn an téarma de réir na n-ábhar éagsúla a bheas clúdaithe ó sheachtain go chéile. Tabharfar aiseolas indibhidiúil ar an aiste agus í curtha isteach ag deireadh an téarma.

Tabharfar moltaí léitheoireachta dosna mhic léinn le linn an trimeastair, ach seo thíos foinsí samplála a mbeidh ina gcabhair:

McCone, K., D. McManus, C. Ó hÁinle, N. Williams & L. Breathnach (Eag'í). 1994. Stair na Gaeilge. Leinster Leader Ltd.

Ó Raghallaigh, B. 2014. Fuaimeanna na Gaeilge. Cois Life.

Ó hIfearnáin, T. (Eag.). 2019. An tSochtheangeolaíocht: Taighde & Gníomh. Cois Life.

Timetabling information is displayed only for guidance purposes, relates to the current Academic Year only and is subject to change.
Autumn Lecture Offering 1 Week(s) - Autumn: All Weeks Tues 16:00 - 17:50