Explore UCD

UCD Home >

IR30450

Academic Year 2026/2027

An litríocht réigiúnach (IR30450)

Subject:
Irish
College:
Arts & Humanities
School:
Irish, Celtic Stud & Folklore
Level:
3 (Degree)
Credits:
5
Module Coordinator:
Professor Meidhbhín Ní Úrdail
Trimester:
Spring
Mode of Delivery:
On Campus
Internship Module:
No
How will I be graded?
Letter grades

Curricular information is subject to change.

1. Déanfar staidéar ar dhá leabhar a tháinig ó pheann nó ó bhéal beirte a tógadh sa Ghaeltacht, mar atá:

(a) Mo bhealach féin (1940) le Seosamh Mac Grianna, ó Ranna Feirte i nGaeltacht Thír Chonaill.
(b) Fiche blian ag fás (1933), le Muiris Ó Súilleabháin, a d’fhás suas ar an mBlascaod Mór i nGaeltacht Chorca Dhuibhne.

2. Tabharfar léargas ar an dírbheathaisnéis réigiúnach sa Ghaeilge agus ar fheiniméan na litríochta réigiúnaí.


About this Module

Learning Outcomes:

Eolas ginearálta ar an gcineál saothair a tháinig ó dhaoine sa Ghaeltacht san fhichiú haois, agus ar an tslí ar spreag daoine ón taobh amuigh iad chun cuntas a thabhairt ar a saol féin, nó ar chuid dá saol.
Tuiscint ar fhorbairt agus ar fhorás na dírbheathaisnéise Gaeilge.
Cumas aiste acadúil a scríobh bunaithe ar ábhar an chúrsa.

Indicative Module Content:

Staidéar ar dhá leabhar a tháinig ó cheantair Ghaeltachta san fhichiú haois:

1. Mo bhealach féin (1940) le Seosamh Mac Grianna ó Ranna Feirste.
2. Fiche blian ag fás (1933) le Muiris Ó Súilleabháin ón mBlascaod Mór.

UNESCO highlights a set of key competencies that support individuals in their development and support society in achieving the UN Sustainable Development Goals (SDGs). UCD has adapted these competencies and is combining them with others to form a general framework of learning competencies. This module will help you develop the competencies below to the levels specified. 
Learning Competency Additional Information Level

Critical Thinking

The ability to question norms, practices and opinions; to reflect on one’s own values, perceptions and actions. Competent

AI Literacy & Agency

The ability to understand, critically evaluate and responsibly engage with artificial intelligence; to recognise how AI systems are shaped by human values; to assess their ethical, social and environmental implications; and to exercise human judgement, agency and accountability in AI-related contexts. Competent

The United Nations identified seventeen Sustainable Development Goals (SDGs) as core to the 2030 Agenda for Sustainable Development, and UCD contributes in general to SDG 4 Quality Education. Further SDGs explored within this module if relevant are listed below. A scale of 1 - 5 indicates the extent to which the SDG is covered.


 

Student Effort Hours:
Student Effort Type Hours
Specified Learning Activities

48

Autonomous Student Learning

28

Lectures

24

Total

100


Approaches to Teaching and Learning:
Léifear sleachta as na leabhair agus pléifear a bhfuil iontu. Cuirfear nótaí ar fáil i dtaobh na n-údar agus na daoine a spreag iad chun a scéal féin a insint.
*Dath Dearg: Níl cead ag mic léinn intleacht shaorga (IS) ghiniúnach a úsáid don mhodúl seo.*
*Traffic Light Red: Students are not permitted to use generative artificial intelligence (AI) in this module.*

Ionracas:
Dob fhéidir go loirgeodh an comhordaitheoir comhrá ort faoin gcur chuige i gcás na hoibre a cuireadh isteach, chomh maith le scileanna / coincheapa ábhartha a scrúdú, agus dob fhéidir, dá réir, tionchar a bheith aige seo ar an ngrád a bhronnfar ar an obair féin.


Intleacht shaorga:
Ní cheadaítear úsáid na hIntleachta Saorga Giniúnaí (Generative Artificial Intelligence) in aon chuid de mheasúnú an mhodúil seo, cé go bhfuil cead úsáid a bhaint as uirlisí eagarthóireachta (amhail spell- nó grammar-checkers) atá bunaithe ar an Intleacht Shaorga ar leibhéal níos ginearálta. Tá an-tábhacht ag baint le forbairt na smaointeoireachta criticiúla agus scileanna um struchtúrú argóintí / anailíse i gcomhthéacs obair scríofa an mhodúil seo, an scrúdú ina measc, agus goideann úsáid na hISGin croí-dheiseanna lárnacha uimpi sin ón iarrthóir.

Requirements, Exclusions and Recommendations
Learning Requirements:

Léamh agus scríobh na Gaeilge; tuiscint ar an nGaeilge labhartha; taithí ar thaifead na Gaeilge.


Module Requisites and Incompatibles
Not applicable to this module.
 

Assessment Strategy
Description Timing Component Scale Must Pass Component % of Final Grade In Module Component Repeat Offered
Assignment(Including Essay): Aiste 2,500–3,000 focal, seachtain 10 Week 10 Alternative linear conversion grade scale 40% No
40
No
Exam (In-person): Scrúdú foirmeálta, deireadh an trimeastair End of trimester
Duration:
2 hr(s)
Alternative linear conversion grade scale 40% No
60
No

Carry forward of passed components
Yes
 

Resit In Terminal Exam
Autumn No
Please see Student Jargon Buster for more information about remediation types and timing. 

Feedback Strategy/Strategies

• Feedback individually to students, post-assessment
• Group/class feedback, post-assessment

How will my Feedback be Delivered?

Cuirfear aiseolas ar fáil chomh luath agus is féidir tar éis do phíosa éigin measúnaithe a bheith grádaithe. Please note that you must not submit contents generated by Artificial Intelligence (AI) technologies as part of your coursework, assignment, and assessment submitted to this module. This falls in line with the ‘RED’ category of the College of A&H’s ‘AI traffic light’ system. Further information on the traffic light system is on the College AI Futures website. Apart from contents directly generated by AI, uses of AI technologies in the following fields are also not permitted in any assignment, assessment or thesis: Correction: Correct spelling, grammar and punctuation Translation: Translate passages of text Citation: Arrange references according to a particular citation style Improvement: Improve the style and tone of writing Feedback: Get feedback on drafts Unpacking: Unpack an assignment prompt to better understand it Brainstorming: Brainstorm a topic to gather a range of approaches Planning: Generate a research plan Structuring: Devise a structure for a piece of writing based on an abstract, introduction, or general ideas Revision: Revise a piece of writing If you submit AI-generated content, the submission may be marked as FAILED. You may also be in breach of the UCD Student Plagiarism Policy.

Mo Bhealach Féin:
de Brún, Fionntán, Seosamh Mac Grianna: an mhéin rúin (Baile Átha Cliath, 2002).
—, ‘“Mise liom féin lom dáiríre”: Seosamh Mac Grianna agus leathchairde a linne’, Léachtaí Cholm Cille 46 (2016), 64–81.
Kiberd, Declan, ‘Mo Bhealach Féin: idir dhá thraidisiún’ in ibid, Idir dhá chultúr (Baile Átha Cliath, 1993), 173–95.
Mac an Bheatha, Proinsias: Seosamh Mac Grianna agus cúrsaí eile (Baile Átha Cliath, 1970).
Mac Congáil, Nollaig, ‘An óige ag Mac Grianna’ Comhar 37: 11 (1978), 14–16.
—, ‘An bheirt Ghriannach — clann na haon mháthara’, Irisleabhar Mhá Nuad (1983), 20–32.
—, Seosamh Mac Grianna / Iolann Fionn: clár saothair (Baile Átha Cliath, 1990).
—, ‘The Evening Press and The Evening Telegraph 1932. Aistí le Seosamh Mac Grianna’, Feasta (Bealtaine 2005), 39–42, (Meitheamh 2005), 25–8.
— (eag), Rí-éigeas na nGael: léachtaí cuimhneacháin ar Sheosamh Mac Grianna (Baile Átha Cliath, 1994).
Ó Croiligh, Oilibhéar, ‘Idir dhá cheann na himní’, Irisleabhar Mhá Nuad (1967), 12–25.
—, Bealach Mhic Grianna: tráchtaireacht agus treoir don leabhar Mo Bhealach Féin (Corcaigh, 1972).
Ó Dochartaigh, Liam, ‘Mac na Míchomhairle: smaointe ar Mo Bhealach Féin’, Irisleabhar Mhá Nuad (1974), 60–72.
—, ‘Mo Bhealach Féin: saothar nualitríochta’, Scríobh 5 (1981), 240–6.
Ó Muirí, Damien, ‘Seosamh Mac Grianna agus wild Wales’, Irisleabhar Mhá Nuad (1976), 47–58.
Ó Muirí, Pól, ‘In aghaidh an easa: súil ar shaothar Sheosaimh Mhic Ghrianna’, Comhar 51 (Bealtaine, 1992), 205–10.
—, A flight from shadow (Belfast, 1999).
—, Seosamh Mac Grianna: míreanna saoil (Indreabhán, 2007).
Ó Riain, Gordon, ‘Mo Bhealach Féin, an fhírinne agus an fhilíocht’, Bliainiris 2004, 108–36.
Uí Chonghaile, Eibhlín, ‘Téamaí i saothar Sheosaimh Mhic Ghrianna’, Comhar 35:7 (1976), 7–8.


Fiche Blian ag Fás:
Binchy, Daniel A., ‘Two Blasket autobiographies’, Studies 23 (1934), 545–60.
Harrison, Alan, ‘Review Article: Blasket literature’, Irish University Review (Autumn/Winter, 2001), 488–94.
Kiberd, Declan, Irish Classics (London, 2001), 520–42.
MacLochlainn, Alf, ‘Blasket Island life and work, 1919–23’, Journal of the Kerry Archaeological and Historical Society 10 (2010), 115–41.
Newman, Stiofán, ‘Fiche Blian ag Fás: gnéithe den stair théacsúil’ in Seán Ó Coileáin, Liam P. Ó Murchú & Pádraigín Riggs (eag.), Séimhfhear suairc: aistí in ómós don Ollamh Breandán Ó Conchúir (Baile Átha Cliath, 2013), 124–38.
Ní Aimhirgín, Nuala, Muiris Ó Súilleabháin: saol agus saothar (Maigh Nuad, 1983).
Nic Eoin, Máirín, An litríocht réigiúnach (Baile Átha Cliath, 1982).
O’Leary, Philip, Gaelic prose in the Irish Free State 1922–1939 (Dublin, 2004).

Ó Sé, Diarmuid, ‘Fiche Blian ag Fás mar shaothar liteartha’ in Liam Mac Amhlaigh & Caoimhín Mac Giolla Léith (eag.), Léachtaí Uí Chadhain: mórchnuasach in ómós do Mháirtín Ó Cadhain (Baile Átha Cliath, 2020), 577–93.
Ó Tuama, Seán, ‘The other tradition: some highlights of modern fiction in Irish’ in Patrick Rafroidi & Maurice Harmon (eag.), The Irish novel in our time (Lille, 1976), 31–47.
—, ‘Úrscéalta agus faisnéisí beatha na Gaelige: na buaicphointí in ibid., Cúirt, tuath agus bruachbhaile: aistí agus dréachtaí liteartha (Baile Átha Cliath, g.d.), 84–96.
Riggs, Pádraigín, & Norman Vance, ‘Irish prose fiction’ in Joe Cleary & Claire Connolly (eag.), The Cambridge companion to Modern Irish culture (Cambridge, 2005), 245–66.
Thompson, George, ‘Fiche Blian ag Fás’, Comhar 17:11 (1958), 4–6.
Titley, Alan, An t-úrscéal Gaeilge (Baile Átha Cliath, 1991).
Tyers, Pádraig, Leoithne aniar (Baile an Fheirtéaraigh, 1982), 162–74.


Timetabling information is displayed only for guidance purposes, relates to the current Academic Year only and is subject to change.
Spring Lecture Offering 1 Week(s) - 20, 21, 23, 24, 25, 26, 29, 31, 32, 33 Mon 11:00 - 11:50
Spring Lecture Offering 1 Week(s) - 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 32, 33 Wed 13:00 - 13:50